Çin’de bebek bir dinozor gün yüzüne çıkartıldı

r-BABY-DINOSAUR-large570

Söz konusu keşif, fosil kalıntısını bulan bilim ekibinin de başı olan ABD George Washington Üniversitesi’nden Biyoloji Profesörü James Clark tarafından yapıldı.

Araştırmacılar, Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ne bağlı Vucaivan yöresinde bulunan fosil kalıntısının, 1 metre boyunda, 1,35 kilogram ağırlığındaki 1 yaşından küçük dinozor yavrusuna ait olduğunun sanıldığını ifade etti.

Bulunan yeni dinozor türü, Clark ve Güney Afrika ‘daki Witwatersrand Üniversitesi’nden Dr. Jonah Choiniere tarafından “Journal of Sytematic Palaeontoloji” adlı bilimsel dergide tanıtıldı.

161 milyon yıl kadar önce yaşadığı sanılan, kısa ön ve uzun arka bacaklarıyla dikkati çeken “Teropod” türüne ait dinozora, “Batı’ya Yolculuk” adlı Çin efsanesindeki Ejderha Kral’a atfen, “Aorun zhaoi” adı verildi.

Araştırmacılar, fosil kalıntısında bulunan çok sayıda dişin, dinozorun, kertenkelelerin yanı sıra memeliler ve timsah türlerinin küçük akrabalarıyla beslenen etobur bir türe ait olduğuna işaret ettiğini belirtti.

AA

Keşfiyle bir evrimsel bilmece daha çözülmüş oldu

“Haplocheirus sollers” isimli dinozorun uzun ve dar bir iskeleti, çok sayıda küçük dişi, güçlü pazuları ve önayakları olduğu, bu sayede ilkel kertenkeleleri, küçük memelileri ve sürüngenleri avlayabildiği belirtildi.

Keşfi yapan bilimadamları, Science (bilim) dergisinde yayımlanan makalelerinde, öldüğünde gençyaşta olduğuna inanılan fosilin, 190-230 santim uzunluğunda olduğu kaydettiler. Dinozorun Sincan eyaletinin Juggar bölgesinde kiltaşları içinde bulunduğu bildirildi. Fosil, Arkeopteriks’ten 15 milyon yıl daha eskiye dayanıyor.

Çin Bilimler Akademisi Omurgalı Taşılbilimi ve Taşılantropolojisi Ensititüsü’nden Profesör Hu Hing, “Haplocheirus Sollers”in kendine özgü bir yapısı olmasına rağmen, “kuşlara benzer birçok yönünün bulunduğunu, tıpkı kuşların kanatlarını katlaması gibi elleri yanda hareket ettiğini” söyledi.

Etobur dinozorlara daha yakın

“Bu yaratıkların kuşlarla birçok benzerliği bulunmasına rağmen, daha çok tipik bir etobur dinozora benzediğini” kaydeden Hu, “Bu grubun en belirgin özelliği kollarıdır, bunlar yırtıcı grubundandırlar. Ellerinde diğer hayvanları yakalamaya yarayan 3 tırnak vardır. Çok acayip kolları vardır, kolları çok kısa ama çok sağlam ve çok güçlüdür” dedi. Bu fosilin tanımlanmasıyla birlikte bilim insanları küçük, iki bacaklı alvarezsauroid dinozorlarının modern kuşlarınkinden farklı bir teropod kolundan gelmiş olabileceğini düşünmeye başladı.

Hu, “Bunlar kuşların evrimlerinde en erken evreyi temsil ederler, ama kuş değillerdir. Bunların kuşların en erken ataları olduğunu ve çok yavaş bir şekilde, bu soy ağacının kuşa dönüştüğünü söyleyebilirsiniz” ifadesini kullandı.

Çalışmanın baş yazarı Jonah Choiniere diğer bir röportajında: “Kadim Haplocheirus,  fosil kayıtlarımızı genişletmiş oldu” dedi. “Haplocheirus gerçekten bir geçiş fosili çünkü bizlere alvarezsaurs dinozorlarının o acayip ellerinin erken dönemdeki yırtıcı dinozorlardan nasıl evrildiğini gösteriyor” diye ekledi. 160 milyon önceki cinsler halihazırda daha sonra ortaya çıkacak alvarezsauroidsler gibi kısa kollara ve orta uzunlukta pençelere sahip ama bunun kolları daha uzun ve pençeleri kendisinden sonra ortaya çıkacak Kretase Dönemi türlerininkinden biraz daha küçük.

Bu dinozorun sonraki alvarezsauroidslerden biraz büyük olmasının, dinozor dünyasında karşılaşılan nadir bir durum olduğu belirtiliyor. Dinozorun böylesi bir konumunu vurgulayan Choiniere:  ” Alvarezsauroidae ailesi için minyatürleşme sözkonusu” diyor.

Utah’lı paleontologlar yeni bir raptor keşfetti

Paleontologlar Utah Ulusal Parkı’nda boyutları günümüz çakalları kadar olan 130 milyon yılık, raptor cinsi bir dinozor keşfetti.

Yurgovuchia doellingi olarak adlandırılan dinozorun fosilleri Utah Arches Ulusal Parkı’nın Doelling’s Bawl Bone Bed diye geçen bölgesinden çıkarıldı. Dinozor, kemik zengini bölgeyi ilk kez bulan Utah Goğrafi Araştırma Merkezi’nden Helmut Doelling’den adını almış oldu.

Bu yeni raptor, Dromaeosauridae diye bilinen dinozor ailesine ait, bu dinozorlar ikinci ayak parmaklarından çıkan büyük orak şeklinde pençelere sahip bunlar avlarını öldürmek,  tırmanmak yada kazmak için kullanılmış olabilir. Bulgular Yurgovuchia doellingi‘nin dev Utahraptor’un direk atası olabileceğini gösteriyor.

Y. doellingi‘ye ait ilk fosil parçaları 2005 yılında bulunmuştu bunlar omur ve leğen kemiklerinden oluşuyor.

Keskin dişli, pençeli bu dinozorlar kendilerinden küçük hayvanları avlayarak Kretase döneminde yaşadılar.

Raptor’un ismi Ute, yurgovuch yani çakal ve doellingi kelimelerinin birleşimiyle Helmut Doelling’iyi onurlandırıyor.

Ultraviyole ışık ve doğal ışık  altında görülen kuyruk kemiği

Kısa kollu, orak-pençeli bir yırtıcı

Troodon ve Deinonychus ikisi de deinonychosauria olarak bilinen orak pençelilerin yer aldığı iki dinozor grubunu temsil ediyorlar.Troodon, troodontidleri temsil ederken Deinonychus, dromaeosauridleri temsil ediyor. Troodontidleri akrabaları dromasaeosauridlerden ayıran özelliklerden bazıları onların nispeten daha büyük beyinleri, daha büyük gözleri, çok sayıda daha küçük dişleri ve çok daha küçük orak şeklinde pençeleri olması, bu pençeler akrabaları Velociraptorlarınki kadar açılamıyor tabi.

Troodon türünün tek ünlü örneği denebilir – belki de bu, troodon uzun zamandan beri bilindiği içindir – ama Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya’daki bölgelerden çıkarılan daha birçok yeni troodontid türü sınıflandırıldı. Bu aileye katılan en yeni dinozor ise Çin, Moğolistan’da keşfedilen Linhevenator tani. Linhenevenator yaklaşık 2-3 metre uzunluğunda ve 23 kilo ağırlığında bir dinozor. Dinozor paleontologlar Xing Xu, Qingwei Tan, Corwin Sullivan, Fenglu Han ve Dong Xiao tarafından PLoS One jurnalında tanımlandı.

84 ila 75 milyon yıl öncesine dayanan Linhevenator, yakın zamanda Moğolistan’dan çıkarılmış ve tanımlanmış bir çok teropod dinozordan sadece biri. (Tanımlanan diğer iki dinozor türü ise alvarezsaurid Linhenykus ve dromasaeosaurid Linheraptor.) Yeni dinozora ait iskeletler kafatası, çeneler, bir yığın omur, sağ omuz yassı kemiği, üst kol kemiği, kalça kemikleri, sol uyluk kemiği, sol ayak kemiği ve diğer bazı parçalardan meydana geliyor. Bu kemiklerden bazıları birbirine bağlıyken bazıları değil, troodontid dünyasını göz önüne alırsak Linhevenator şimdiye dek bulunan en eksiksiz dinozorlardan biri.

Linhevenator’un kol yapısının farklı olması onu eşsiz kılıyor.Diğer troodontidlere kıyasla Linhevenator oldukça uzun bir omuz yassı kemiğine, oldukça kısa ve kalın üst kol kemiğine ve Troodon’a özgü açılabilir değişik yapıda bir pençeye sahip. Hepsi çok önemli karakteristikler ve bunlara ek olarak Linhevenator, dromaeosaurid ailesinden kuzeni Deinonychus gibi öldürücü pençelere sahip görünüyor, yeni tanımlanan bu dinozorun belki de kısa ama güçlü kol kasları vardı. Bu, Linhevenator’un özel öldürücü bir pençesi olmasına karşın kollarını dromaeosauridler yada ilk troodontidler gibi avlanmak için kullanmadığını gösteriyor. Bunun yerine Xu ve çalışma arkadaşları dinozorun kollarının kazmaya, tırmanmaya yada tamamen farklı bir işleve adepte olabileceğini düşünüyor bu hipotezleri test etmek şu an için oldukça zor. Araştırmacılar, şansımız varsa yeni troodontid keşifleri bu dinozorların gerçek hayatta nasıl olduklarını çözmemize yardımcı olacak diyor.

Suç üstü yakalandı

ABD’nin Utah eyaletinde Raptor cinsi (yırtıcı kuş) yeni bir dinozor türü keşfedildi.

Bilim insanları  yeni bir raptor dinozor türü olan Talos Sampsnoi’nin keşfini duyurdu.

Yeni dinozor adı konulması adlı çalışmanın başyazarı Lindsay Zanno “Kuzey Amerika’da bu tip bir dinazorun iyi huylu türünün bulunması yıldırım çarpması gibi bir şey” dedi.

Bu dinozor kuşlarla yakın akraba olan troodontid teropod dinozor grubunun bir parçası. Ağırlığı yaklaşık 38 kilo ve büyük ihtimalle etçil bir beslenme şekli vardı. Tüylere – kanat biçiminde tüylere – ve üç pençe benzeri parmaklı ayaklara sahip.

Her bir ayaktaki pençelerden biri yaratık yürüdüğünde havaya kalkıyordu. Bilim adamları bu pençenin başka bir amaç için kullanıldığını söylüyorlar.

Bir demecinde Zanno “bunun hasar oluşturmak için kullanılan bir araç olarak kullanıldığı anlamına geldiğini” söyledi.

Zanno ve onun ekibinin bulduğu tür yaralı bir pençeye sahipti, bu da araştırmacılara yaratığın günlük hayatına dair bir bakış sunuyor.

Araştırmacılar Talos’un ayağındaki kemikleri incelemek için bir CT tarayıcı kullandılar. Yaranın büyümüş pençelere sahip parmakla sınırlı olduğunu ve ayağın geri kalanını etkilemediğini bulguladılar.Araştırmacılar parmağın ısırılmış ya da kırılmış ve sonra da enfeksiyon kapmış olabileceğini söylüyorlar.


“Yara bize dinozorun o esnada, bu tip bir yara türüne neden olabilecek yüksek riskli tehlikeli bir şeyler yapmakta olduğunu gösteriyor.” dedi Zanno. “Ya avlanmak için ya da diğer cinslerin türleri ile savaşmakta kullanılıyordu, diğer modern kuşların yaptığı gibi.”

Kemikler Güney Utah’da Montana State University’de lisans üstü eğitim alan Mike Knell tarafından bulundu. Kemikler Salt Lake City’deki Utah Doğal Tarih Müze’sinde sergilenecek.

Sabah

Dinozor soy ağacındaki bir kayıp halka daha bulundu

Smithsonian Enstitüsü liderliğindeki biliminsanlarından oluşan bir ekip sadece yeni türe ait bir fosil ortaya çıkarmakla kalmadı ayrıca iki grup dinozor arasındaki kayıp halkayı da gün yüzüne çıkardı. Daemonosaurus chauliodus Ghost Ranch’ta keşfedildi.Ekibin bulguları Proceedings of the Royal Society’de yayımlandı.

İki ayağı üzerinde yürüyen yada koşan bilinen en eski dinozorların içerisinde ilk yırtıcı türlerden de sayılan Herrerasaurus yer alır.Bu dinozorlar yaklaşık 230 milyon yıl önce şu an Arjantin ve Brezilya’nın bulunduğu yerlerde Trias döneminin sonlarında yaşam sürdüler.Bu ilk yırtıcı dinozorların evrimsel pozisyonları tartışmalı çünkü onlar ve onlardan sonraki teropodlar arasında fosil kayıtlarında bir boşluk var.Ekibin Daemonosaurus chauliodus’i keşfetmesi bu boşluğu doldurmaya yardımcı oldu.

Daemonosaurus’un sadece kafatası ve boyun parçaları bulunduğu için bu yeni türün tam boyutu bilinmiyor.Bununla birlikte dinozorun kafatası dar ve oldukça derin, burnundan başlayıp kafasının arkasına kadar olan uzunluk 5.5 inç dahası oldukça büyük göz yuvaları var.Üst çenesinde ileriye doğru meyleden büyük bir dişi var.İşte bu özelliği biliminsanlarının türü isimlendirmesinde yardımcı oldu. Daemonosaurus ismi Yunanca’da şeytani ruh (çünkü Ghost Ranch’ta bulundu) anlamına gelen “daimon” ve sürüngen anlamına gelen “sauros”  kelimelerine dayanarak verildi.Tür ismi chauliodus ise Yunanca “boynuz diş” anlamından türetildi ve dinozorun ileri meyleden büyük ön dişine atıfta bulunuyor.

Daemonosaurus ilkel bir teropod türü ve bu dinozor Jura döneminden hemen önceki Trias döneminin sonlarına yani yaklaşık 230 milyon yıl öncesine tarihleniyor.Bu, tüm ilkel dinozorların daha erken zamanlarda yok oldukları inancını değiştiriyor. Daemonosaurus’un kafatası ve boyun kemikleri ayrıca birçok yönden onun yeniteropodlara (evrimsel süreçte hayatta kalmayı sürdürmüş dinozorlar grubu) benzediğini gösteriyor.

Smithsonian’ın Ulusal Doğal Tarih Müzesi’nde Omurgalı Paleontolojisi bölümü başkanı olan ayrıca bulguların baş yazarı Hans Sues “Daemonosaurus’un kafatası ve boyun parçalarındaki çeşitli özellikler onun Güney Amerika’daki bilinen ilk yırtıcı dinozorlar ve daha gelişmiş teropodlar arasında bir ara geçiş olduğunu gösteriyor” diyor ve ekliyor “boyun kemiklerinde bulunan solunum yapısıyla ilgili bölgelerdeki boşluklar bu özelliklerinden biri”

Bu yeni keşif ilk dinozorların evrimiyle ilgili daha öğrenecek çok şey olduğunu gösteriyor.Sues ”Amerika’nın güney batısı gibi işlenmiş bölgelerde hala sürdürülen keşifler yeni önemli fosil buluntularını beraberinde getirecektir” diyor.

Raptor-benzeri tüylü dinozor bulundu

ABD’nin Utah eyaletinde 125 milyon yıllık yırtıcı türde dinozor fosili bulundu.Bu dinozor raptor benzeri küçük ve tüylü…Diğer raptorlar gibi büyük kafası var.Paleontolog James Kirkland ” hızlıydılar, zekiydiler, kocaman gözleri marifetli elleri vardı” diyor.

Yetkililer, “geminiraptor suarezarum” türündeki dinozorun Salt Lake City’nin 290 kilometre güneydoğusunda, Green River yakınında bulunduğunu bildirdi. Celina Suarez ve ikiz kardeşi tarafından bulunan fosil kalıntıları oldukça ilginç.Bu troodontid cinsi dinozor kratese döneminde yaşamıştı.

Kuzey Amerika’da bugüne kadar bulunan dinozor fosillerinin büyük bölümünün 72–75 milyon yıl öncesine ait, yeni bulunan dinozor fosilinin ise 125 milyon yıllık olduğuna dikkat çekildi.

Bölgede bu yıl 8 yeni dinozor fosili bulunmuştu.